เนชั่นทีวี

ข่าว

“ปลอดประสพ” ชี้สารพิษแม่น้ำสาย หนักหน่วงกว่าห้วยคลิตี้ แนะ รบ. 9 ข้อ หยุดที่แหล่งกำเนิด

18 พ.ย. 2569 | prisana_tha

“ปลอดประสพ” ชี้สารพิษแม่น้ำสาย หนักหน่วงกว่าห้วยคลิตี้ แนะ รบ. 9 ข้อ หยุดที่แหล่งกำเนิด

“ปลอดประสพ” ย้อนประสบการณ์แก้สารพิษห้วยคลิตี้ ชี้แม่น้ำสายหนักหน่วงกว่าเยอะ แนะรัฐบาล 9 ข้อ ต้องหยุดที่แหล่งกำเนิด

“ปลอดประสพ” ย้อนประสบการณ์แก้สารพิษห้วยคลิตี้ ชี้แม่น้ำสายหนักหน่วงกว่าเยอะ แนะรัฐบาล 9 ข้อ ต้องหยุดที่แหล่งกำเนิด

KEY

POINTS

  • ปลอดประสพ เตือนวิกฤตสารปนเปื้อนแม่น้ำเชียงรายรุนแรงกว่าห้วยคลิตี้หลายเท่า
  • เสนอรัฐบาลประกาศพื้นที่มลภาวะร้ายแรง พร้อมตั้งศูนย์บัญชาการแก้ปัญหาแบบเบ็ดเสร็จ
  • ชี้ทางออก ต้องหยุดแหล่งกำเนิดสารพิษ จี้ใช้มาตรการการค้ากดดันเหมืองในเมียนมา

18 พฤศจิกายน 2569 นายปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และอดีตรองนายกรัฐมนตรี โพสต์เฟซบุ๊กเกี่ยวกับวิกฤตสารพิษปนเปื้อนในแม่น้ำสายและแม่น้ำกก ในจังหวัดเชียงราย และแนวทางการแก้ไข ว่า “ประเทศไทยบ้านผมกำลังจะเน่าแล้วหรือนี่

 

ผมเป็นนักเรียนทุนสิ่งแวดล้อมรุ่นแรกๆ ของประเทศ เคยผ่านวิกฤติสารตะกั่วปนเปื้อนจากการทำเหมืองของบริษัทตะกั่วคอนเซนเทรตที่หมู่บ้านคลิตี้ อำเภอทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี เมื่อปี 2541 ซึ่งในขณะนั้นเป็นอธิบดีกรมป่าไม้ ครั้งนั้นปลาก็ปนเปื้อน ผักก็ปนเปื้อน น้ำก็เสียเหม็น ชาวกะเหรี่ยงมีปริมาณโลหะหนักในเลือดมากกว่าปกติถึง 142 คน ต่อมามีการแก้ไขปรับปรุงฟื้นฟูลำห้วยคลิตี้ หมดงบประมาณไป 454 ล้านบาท แต่ก็ยังแก้ไขไม่ได้

ปลอดประสพ สุรัสวดี อดีตปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม และอดีตรองนายกรัฐมนตรี

 

หากเปรียบเทียบการทำแร่ตะกั่วที่คลิตี้กับการปนเปื้อนโลหะหนักที่เกิดจากการทำเหมืองทองในรัฐฉานของพม่าในขณะนี้ก็ต้องถือว่า กรณีแรกกระจอกมาก เพราะแม่น้ำรวก แม่น้ำสาย จ.เชียงราย ใหญ่โตกว่าห้วยคลิตี้เป็นสิบๆ เท่า จำนวนเหมืองในก็พม่ามีมากเกือบ 500 แห่ง ผมจึงกลัวเหลือเกินว่า ครั้งนี้จะแก้ไขปัญหาไหวหรือ ถ้าทำไม่ได้ก็ถือว่า เป็นมิคสัญญี

 

วิกฤตครั้งนี้มีนักวิชาการเสนอให้ใช้ฝายดักตะกอน ผมว่ามันจะใช้ไม่ได้นะ เพราะขนาดห้วยคลิตี้ทั้งเล็กทั้งตื้น ทำมา 10 ปีแล้วยังลดปริมาณตะกั่วไม่ได้เลย แล้วแม่น้ำสาย แม่น้ำกกทั้งใหญ่กว่า ลึกกว่าและน้ำเชี่ยวกว่า ฝายมันจะดักอะไรได้ ตะกอนโลหะหนัก เช่น สารหนูมันเล็กเหลือเกินและเป็นสารแขวนลอย มันจะตกตะกอนได้อย่างไร ถ้าอยากทำจริงๆ ก็ต้องสร้างถังกรองขนาดมหึมาใหญ่เท่าท้องสนามหลวง ซึ่งก็เป็นไปไม่ได้

ผมขอแนะนำรัฐบาลซึ่งความจริงก็คือเพื่อนๆรุ่นน้องผมทั้งนั้น ดังนี้

 

1. ประกาศพื้นที่ปนเปื้อนให้เป็นพื้นที่ประสบมลภาวะร้ายแรง ตามมาตรา 7 พ.ร.บ.สิ่งแวดล้อมฯ ต้องยอมแลกกับการท่องเที่ยวครับเพราะไม่มีทางเลือกแล้ว

 

2. บูรณาการการทำงานของทุกหน่วยราชการที่ทำงานทางด้านสิ่งแวดล้อมให้อยู่ภายใต้ single command เพื่อให้การปฏิบัติการการกำจัดน้ำเสียเชื่อมต่อและเป็นมาตรฐานเดียวกัน โดยให้ผู้มีอำนาจจริงๆเป็นหัวหน้า

 

3. ให้มหาวิทยาลัยที่เชี่ยวชาญและมีผลงานด้านสิ่งแวดล้อมเป็นผู้ประเมินติดตามสถานการณ์

 

4. ตั้งสถานีตรวจวัดคุณภาพน้ำในทุกจุดที่สำคัญ เป็นรายวันและประกาศให้ชาวบ้านรับรู้

 

5. จัดทำประปาจากแหล่งน้ำบาดาลลึกในพื้นที่ที่น้ำบาดาลตื้นได้ปนเปื้อนไปแล้ว

 

6. อาจต้องทำเขื่อน (polder) เพื่อปกป้องพื้นที่ทำการเกษตรให้รอดพ้นจากน้ำท่วมประจำปี เพราะมีข้อมูลค่อนข้างชัดเจนแล้วว่า สารปนเปื้อนมากกว่าครึ่งมากับน้ำท่วมซึ่งมีต้นทางมาจากพม่า

 

7. ใช้มาตรการทางการค้าหยุดรับซื้อหรือลดการซื้อสินแร่จากเหมืองในพม่า เพื่อบีบทางอ้อมให้บริษัทจีนปรับปรุงมาตรฐานการบำบัดน้ำเสีย

 

8. เจรจาโดยตรงกับรัฐบาลจีน ให้เข้ามาดูแลนักธุรกิจของตนไม่ให้มาทำร้ายประเทศอื่นแบบนี้

 

9. ไม่อยากให้มีการโชว์การกินปลา การดื่มน้ำ หรือการล้างหน้าอะไรทั้งสิ้น เพราะมันไม่ช่วยให้น้ำดีขึ้นมาเลย

 

สุดท้าย ยุทธศาสตร์จะต้องเป็น “การหยุดแหล่งกำเนิดเท่านั้น” ประเทศไทยจึงจะปลอดภัย”

ข่าวล่าสุด