“วราวุธ” สั่งลุยตรวจโรงงานขยะกากอุตสาหกรรมทั่วประเทศ 3,049 แห่ง

10 พฤศจิกายน 2569 นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม สั่งการให้ยกชุดกวาดล้างและยกระดับการตรวจสอบโรงงานจัดการกากอุตสาหกรรมและขยะอิเล็กทรอนิกส์ (E-waste) จำนวน 3,049 แห่งทั่วประเทศ การดำเนินการตรวจเข้มระหว่างวันที่ 2–9 พฤศจิกายน 2569 ในพื้นที่ 5 จังหวัดนำร้องและทั่วประเทศ พบโรงงานไม่ปฏิบัติตาม พ.ร.บ.โรงงาน ผิดกฎหมาย 375 แห่ง และออกคำสั่งทางปกครองรวม 470 คำสั่ง การปราบปรามครั้งนี้มุ่งเน้นการบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง สั่งหยุดประกอบกิจการและเพิกถอนใบอนุญาตโรงงานที่สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและคุณภาพชีวิตของประชาชนอย่างเด็ดขาด

 

นายวราวุธ ศิลปอาชา รัฐมนตรีว่าการกระทรวงอุตสาหกรรม เปิดเผยว่า กระทรวงอุตสาหกรรมยกระดับการตรวจสอบ กำกับ และบังคับใช้กฎหมายกับโรงงานลำดับที่ 105 และ 106 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการจัดการสิ่งปฏิกูลหรือวัสดุที่ไม่ใช้แล้ว และการนำผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมที่ไม่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ ตั้งเป้าตรวจสอบทั่วประเทศ 3,049 โรงงาน จากโรงงานทั่วประเทศกว่า 70,000 แห่ง เนื่องจากเป็นกลุ่มกิจการที่มีเสียงร้องเรียนเกี่ยวกับการลักลอบกระทำผิดกฎหมาย ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของพี่น้องประชาชนและสิ่งแวดล้อม

 

สำหรับผลการดำเนินงานระหว่างวันที่ 2-9 พฤศจิกายน 2569 ตรวจสอบแล้ว 752 โรงงาน คิดเป็น 25% ของเป้าหมาย คงเหลือ 2,297 แห่ง พบโรงงานไม่ปฏิบัติตาม พ.ร.บ.โรงงาน 375 โรง และมีคำสั่งทางปกครองรวม 470 คำสั่ง แบ่งเป็นคำสั่งตามมาตรา 35 (4) จำนวน 110 คำสั่ง มาตรา 37 จำนวน 338 คำสั่ง และมาตรา 39 จำนวน 9 คำสั่ง

 

ในพื้นที่ 5 จังหวัดนำร่อง ได้แก่ ปราจีนบุรี ชลบุรี ฉะเชิงเทรา ระยอง สมุทรปราการ ตรวจแล้ว 380 โรงงาน จากเป้าหมาย 1,494 แห่ง พบไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย 296 แห่ง และมีคำสั่งทางปกครอง 376 คำสั่ง ส่วนพื้นที่ 71 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร ตรวจแล้ว 372 โรงงาน จากเป้าหมาย 1,555 แห่ง พบไม่ปฏิบัติตามกฎหมาย 79 โรงงาน และมีคำสั่งทางปกครอง 94 คำสั่ง

นอกจากนี้ ยังมุ่งตรวจโรงงาน E-waste หรือโรงงานจัดการขยะอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งมีเป้าหมายทั่วประเทศ 350 โรงงาน ตรวจแล้ว 42 แห่ง คิดเป็น 12% โดยพื้นที่ 5 จังหวัดนำร่องตรวจแล้ว 33 โรงงาน และมีคำสั่งตามมาตรา 37 จำนวน 24 คำสั่ง ขณะที่พื้นที่ 71 จังหวัดและกรุงเทพมหานคร ตรวจแล้ว 9 โรงงาน มีคำสั่งตามมาตรา 37 อีก 1 คำสั่ง

 

การตรวจครั้งนี้มุ่งจัดการโรงงานที่มีปัญหาและมีความเสี่ยง ไม่ใช่เพียงตรวจสอบเพื่อรวบรวมข้อมูล แต่ต้องบังคับใช้กฎหมายอย่างจริงจัง โดยได้รับรายงานผลการตรวจพบโรงงานรวม 9 แห่ง เข้าข่ายต้องดำเนินการตามมาตรา 39 แห่ง พ.ร.บ.โรงงาน แบ่งเป็นโรงงานที่ถูกสั่งปิดและเสนอเพิกถอนใบอนุญาต รง.4 จำนวน 1 แห่ง และโรงงานที่ถูกสั่งหยุดประกอบกิจการ 8 แห่ง ใน จ.ปราจีนบุรี จ.ระยอง และ จ.สมุทรปราการ ที่ถูกสั่งหยุดประกอบกิจการชั่วคราว หลังพบลักลอบรับของเสียอันตราย ปล่อยน้ำเสียโดยไม่บำบัด และสำแดงข้อมูลเท็จผ่านระบบ  

 

นายวราวุธกล่าวว่า จากนี้ชุดปฏิบัติการจะติดตามโรงงานที่ถูกแจ้งให้ปฏิบัติตามกฎหมาย หรือที่ถูกสั่งระงับการกระทำ หรือให้แก้ไขปรับปรุงต่อไปอย่างต่อเนื่อง ส่วนของกลางที่ตรวจยึดได้ จะดำเนินการตามกฎหมาย ทั้งผูกมัดอุปกรณ์ ปิดประกาศห้ามใช้ ยึดหรืออายัด รวมถึงสั่งให้นำกากของเสียไปบำบัดหรือกำจัดให้ถูกต้อง พร้อมนำผลการตรวจครั้งนี้มาวิเคราะห์เพื่อปรับปรุงกระบวนการตรวจสอบ กำกับ และบังคับใช้กฎหมายอย่างเด็ดขาด ให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

 

สำหรับแผนตรวจระยะต่อไป จะขยายไปยังกลุ่ม B อีก 5 จังหวัด ได้แก่ นครปฐม ปทุมธานี สมุทรสาคร สระบุรี พระนครศรีอยุธยา โดยปรับเป็นการตรวจแบบมุ่งเป้ารายจังหวัด สนธิกำลังชุดปฏิบัติการทั้ง 50 ทีม เพื่อให้การตรวจสอบรวดเร็วและครอบคลุม พร้อมขอความร่วมมือพี่น้องประชาชนช่วยเป็นหูเป็นตา หากพบโรงงานมีพฤติการณ์ผิดปกติหรือสงสัยว่าประกอบกิจการผิดกฎหมาย แจ้งได้ที่สายด่วนกระทรวงอุตสาหกรรม 1564 ตลอด 24 ชั่วโมง

 

นอกจากนี้ นายวราวุธฝากถึงผู้ที่จะกระทำไม่ถูกต้องตามกฎหมายว่า ก่อนหน้านี้อาจจะคิดเพียงแค่ว่า หากทำผิดกฎหมายกรมโรงงานแล้วก็จะถูกดำเนินคดีตามกรอบของกรมโรงงาน ไม่ว่าจะเป็นการถูกปรับ หรือถูกหยุดให้ดำเนินกิจการ แต่วันนี้นายกรัฐมนตรีได้ให้บูรณาการกับทุกกระทรวง ดังนั้น นอกจากการดำเนินคดีตามกฎหมายกรมโรงงานแล้ว กระทรวงมหาดไทยก็จะดำเนินการตรวจสอบบัญชีผู้ถือหุ้น และถูก ปปง. ตรวจสอบเส้นทางการเงิน และถ้าเข้าข่ายก็จะถูกยึดทรัพย์เจ้าของกิจการ และได้ประสานงานไปยังกระทรวงพาณิชย์ เพื่อตรวจสอบผู้ถือหุ้นบัญชีบริษัทก็จะถูกขึ้นแบล็กลิสต์ ไม่ให้เข้ามาถือหุ้นในบริษัทที่ประกอบกิจการในประเทศไทยได้ต่อไป ขอเตือนไปยังผู้ที่คิดและกำลังกระทำผิดกฎหมายว่า กฎหมายในประเทศไทยขณะนี้ ไม่ใช่จะถูกลงโทษเพียงกฎหมายของกระทรวงอุตสาหกรรม แต่จะโดนในส่วนของกระทรวงมหาดไทย กระทรวงการคลัง กระทรวงพาณิชย์ และ ปปง. ด้วย ดังนั้น ขอให้หยุดการกระทำที่ไม่ดีนั้นเสีย และขอให้กำลังใจกับโรงงานที่ทำดีอยู่แล้วด้วย

 

ส่วนกรณีนี้กังวลหรือไม่ว่าแผนดึงจังหวัดปราจีนบุรีเข้าไปเป็นส่วนหนึ่งของ EEC จะถูกต่อต้าน เนื่องจากปัจจุบันชาวบ้านยังกังวลเรื่องขยะพิษ นายวราวุธกล่าวว่า เรื่องนี้ต้องหารือกับเลขาธิการคณะกรรมการเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก หรือเลขาฯ EEC ว่าจะมีแนวทางดำเนินการต่อไปอย่างไร แต่มั่นใจว่าเมื่อเราดำเนินการตามกรอบชุดเดียวกันเสร็จแล้ว โดยเมื่อวานนี้นายกรัฐมนตรีในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยได้ออกคำสั่งไปยังทุกจังหวัด ให้ผู้ว่าราชการแต่ละจังหวัดตั้งชุดเฉพาะกิจขึ้นมา เท่ากับว่าวันนี้จึงไม่ได้มีเพียงกระทรวงอุตสาหกรรมที่ทำงาน แต่ทำงานร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัด

 

นายวราวุธ กล่าวอีกว่า มั่นใจว่าเมื่อดำเนินการตามกรอบของชุดปฏิบัติการเสร็จภายในช่วงปลายปีนี้ถึงต้นปีหน้า ปัญหาต่าง ๆ เหล่านี้และการทำงานของ EEC น่าจะราบรื่นขึ้น และให้ความมั่นใจกับพี่น้องประชาชนได้

 

สำหรับความเป็นไปได้ในการย้ายโรงงานและโรงขยะตามข้อเรียกร้องของชาวบ้าน นายวราวุธกล่าวว่า ต้องดูตัวบทกฎหมายก่อนว่าตอนที่โรงงานตั้งขึ้นมานั้น มีกลไกในการจัดตั้งเป็นอย่างไร พร้อมกล่าวว่า

“คือสั่งมันสั่งได้ แต่ว่าถูกกฎหมายหรือเปล่า อันนี้เราต้องไปเช็กกันก่อน แล้วก็ตอนที่เขามาตั้ง ได้มีการทำประชาพิจารณ์หรือไม่ หรือว่าเขาตั้งก่อนที่จะมีกฎหมายให้ทำประชาพิจารณ์ อันนี้ผมต้องไปดูในรายละเอียดก่อน”