นิพนธ์ ปาฐกถาเล่อซาน ชูนวัตกรรมท่องเที่ยวล้านช้าง-แม่น้ำโขง

12 พฤศจิกายน 2569 นายนิพนธ์ บุญญามณี อุปนายกสมาคมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจไทย-จีน ได้กล่าวปาฐกถาในพิธีเปิดการประชุมความร่วมมือระหว่างรัฐบาลท้องถิ่นกลุ่มแม่น้ำล้านช้าง-แม่น้ำโขง ณ นครเล่อซาน มณฑลเสฉวน สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อฉลองครบรอบ 10 ปีความร่วมมือ โดยมุ่งเน้นการใช้นวัตกรรมขับเคลื่อนการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมและเศรษฐกิจชุมชนท้องถิ่น ตลอดจนการนำคณะเข้าศึกษาดูงานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) และอีคอมเมิร์ซในวิทยาลัยอาชีวศึกษาจีนเพื่อนำมาปรับใช้พัฒนาทักษะอาชีพของไทยทุกช่วงวัย  

 

นายนิพนธ์ บุญญามณี อุปนายกสมาคมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจไทย–จีน อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย และอดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัดสงขลา เป็นผู้แทนสมาคมวัฒนธรรมและเศรษฐกิจไทย-จีน กล่าวสุนทรพจน์ในงานเลี้ยงรับรองอาหารค่ำ เนื่องในโอกาสการประชุมความร่วมมือระหว่างรัฐบาลท้องถิ่นลุ่มแม่น้ำล้านช้าง–แม่น้ำโขง และการเสวนาระหว่างเมืองประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ประจำปี 2026 ณ นครเล่อซาน มณฑลเสฉวน สาธารณรัฐประชาชนจีน

 

นายนิพนธ์ กล่าวว่า ปีนี้นับเป็นวาระครบรอบ 10 ปีของกรอบความร่วมมือแม่น้ำโขง–ล้านช้าง ซึ่งตลอดทศวรรษที่ผ่านมา ทั้ง 6 ประเทศได้ร่วมกันส่งเสริมความร่วมมือด้านการค้า การคมนาคม วัฒนธรรม และการพัฒนาที่ยั่งยืน ความท้าทายสำคัญในระยะต่อไป คือการเปลี่ยนความร่วมมือเหล่านี้ให้เกิดประโยชน์อย่างเป็นรูปธรรมต่อประชาชนและชุมชนท้องถิ่น

 

สำหรับประเทศไทย “แม่น้ำโขง” เป็นทั้งเส้นทางเศรษฐกิจและสายน้ำแห่งชีวิต โดยมีท่าเรือพาณิชย์เชียงแสนเป็นประตูสำคัญในการค้าระหว่างประเทศ ขณะที่การประมงพื้นบ้าน การท่องเที่ยว และการประกอบอาชีพริมฝั่งแม่น้ำ ยังคงเป็นแหล่งรายได้ที่หล่อเลี้ยงประชาชน สิ่งเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า การพัฒนาเศรษฐกิจต้องดำเนินควบคู่ไปกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติอย่างสมดุล

จังหวัดสงขลา ซึ่งเป็นบ้านเกิดของผม ก็เป็นอีกหนึ่งตัวอย่างของความสัมพันธ์อันยาวนานระหว่างประชาชนไทยและจีน ผ่านประวัติศาสตร์การค้าทางทะเลและมรดกทางวัฒนธรรมร่วมกัน นายนิพนธ์ กล่าว

ทั้งนี้ “แม่น้ำโขง-ล้านช้าง” เปรียบเสมือนสายสัมพันธ์ที่ร้อยเรียงประชาชนในภูมิภาคเข้าด้วยกัน ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศที่มีความผูกพันกับลุ่มแม่น้ำโขง ซึ่งเป็นสายน้ำสายสำคัญที่เชื่อมโยงประเทศต่าง ๆ ในภูมิภาคเข้าด้วยกันมาอย่างยาวนาน ไม่เพียงแต่ในมิติของการคมนาคมและการค้าขายเท่านั้น แต่ยังรวมถึงวิถีชีวิต ประเพณี วัฒนธรรม และความสัมพันธ์ระหว่างผู้คน ความเป็นบ้านพี่เมืองน้องของประชาชนในภูมิภาค และสามารถพัฒนาต่อยอดไปสู่การท่องเที่ยวที่เปิดโอกาสให้นักเดินทางได้สัมผัสวิถีชีวิตของชุมชนอย่างแท้จริง

 

ขณะที่ “ปฏิญญาซานย่า” เมื่อปี พ.ศ. 2559 ได้วางรากฐานสำคัญของความร่วมมือในภูมิภาค และเห็นว่าในระยะต่อไปเราควรให้ความสำคัญกับการขับเคลื่อนความร่วมมือใน 4 ด้าน ได้แก่ การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำและความปลอดภัยในการเดินเรือ การพัฒนาเส้นทางคมนาคมโดยคำนึงถึงสิ่งแวดล้อม การส่งเสริมการท่องเที่ยวทางน้ำและวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน และการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานด้านท่าเรือ ระบบศุลกากร และโลจิสติกส์เชื่อมโยงระหว่างประเทศ การดำเนินงานเหล่านี้ต้องคำนึงถึงวิถีชีวิตของประชาชนริมฝั่งแม่น้ำ การอนุรักษ์ระบบนิเวศ และการเสริมสร้างความไว้วางใจระหว่างประเทศสมาชิก ขณะเดียวกัน ความร่วมมือด้านการศึกษา การแพทย์ และการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม จะช่วยเชื่อมโยงประชาชนของเราให้ใกล้ชิดกันยิ่งขึ้น และทำให้การพัฒนาเกิดประโยชน์ต่อทั้งเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิต เราควรร่วมกันผลักดันโครงการที่สร้างประโยชน์โดยตรงแก่ประชาชน เสริมสร้างความเข้มแข็งของภูมิภาค และวางรากฐานความร่วมมือที่มั่นคงสำหรับคนรุ่นต่อไป

 

นอกจากนี้ นายนิพนธ์ได้เน้นย้ำถึงศักยภาพของจังหวัดสงขลา ในฐานะศูนย์กลางสำคัญของภาคใต้ของประเทศไทย เป็นจังหวัดที่มีศักยภาพทั้งด้านเศรษฐกิจ การค้า การท่องเที่ยว และการเชื่อมโยงคมนาคมขนส่งระหว่างประเทศ อีกทั้งยังมีความสัมพันธ์ทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมกับชาวจีนมาอย่างยาวนาน โดยเฉพาะชุมชนชาวไทยเชื้อสายจีนที่มีส่วนสำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของจังหวัด นับเป็นโอกาสที่ดีในการต่อยอดความสัมพันธ์ที่มีอยู่เดิมให้ขยายไปสู่ความร่วมมือรูปแบบใหม่ ๆ จะช่วยยกระดับความสัมพันธ์ไปสู่การเป็นเมืองพี่เมืองน้องในอนาคต ทั้งในระดับเมืองและระดับประชาชน โดยเฉพาะการส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และการสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับผู้ประกอบการท้องถิ่นของทั้งสองฝ่าย

 

ในช่วงท้าย นายนิพนธ์ได้กล่าวเชิญชวนชาวจีนและนักท่องเที่ยวทั่วโลกเดินทางมาสัมผัสเสน่ห์ของประเทศไทย พร้อมย้ำว่าการท่องเที่ยวไม่เพียงแต่สร้างมูลค่าทางเศรษฐกิจและการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมเท่านั้น แต่ยังทำหน้าที่เป็น "สะพานเชื่อมความเข้าใจและมิตรภาพอันดี" ระหว่างประชาชน ซึ่งจะเป็นพลังสำคัญในการขับเคลื่อนการพัฒนาอย่างยั่งยืนของภูมิภาคต่อไป

 

“นิพนธ์” นำคณะดูงานอาชีวะจีน ชู AI-อีคอมเมิร์ซ สร้างอาชีพทุกวัย ตั้งแต่เยาวชนถึงผู้สูงอายุ

 

จากนั้น นายนิพนธ์พร้อมคณะเข้าศึกษาดูงาน ณ วิทยาลัยอาชีวศึกษาและเทคนิคเล่อซาน (Leshan Vocational and Technical College) เมืองเล่อซาน มณฑลเสฉวน สาธารณรัฐประชาชนจีน เพื่อศึกษาแนวทางการนำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) และเศรษฐกิจดิจิทัลมาพัฒนาทักษะอาชีพและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจ

 

วิทยาลัยแห่งนี้มีความโดดเด่นด้านการจัดการเรียนการสอนที่เชื่อมโยงกับภาคอุตสาหกรรม ครอบคลุมทั้ง AI หุ่นยนต์อุตสาหกรรม ระบบควบคุมอัตโนมัติ เทคโนโลยีการผลิตอัจฉริยะ พลังงานสะอาด การบริหารธุรกิจ และอีคอมเมิร์ซ โดยเน้นให้นักศึกษาได้ฝึกปฏิบัติจริง ทั้งการใช้หุ่นยนต์ในสายการผลิต การตรวจสอบคุณภาพสินค้าด้วย AI และระบบขนส่งอัตโนมัติ เพื่อผลิตบุคลากรให้ตรงกับความต้องการของตลาดแรงงาน

 

 

อีกหนึ่งจุดเด่นคือการสอนด้านอีคอมเมิร์ซ โดยวิทยาลัยมีความร่วมมือกับ JD.com บริษัทอีคอมเมิร์ซรายใหญ่ของจีน ในการพัฒนาทักษะการเปิดร้านค้าออนไลน์ การตลาดดิจิทัล การผลิตสื่อ การไลฟ์สดขายสินค้า และการบริหารจัดการธุรกิจออนไลน์ โดยระหว่างการศึกษาดูงาน คณะยังได้พบเห็นผู้สูงอายุเข้าร่วมการฝึกอบรมอีคอมเมิร์ซ สะท้อนให้เห็นว่าการเรียนรู้เทคโนโลยีไม่ได้จำกัดเฉพาะคนรุ่นใหม่ แต่สามารถเปิดโอกาสให้ประชาชนทุกช่วงวัยนำความรู้ไปประกอบอาชีพและสร้างรายได้

 

นายนิพนธ์กล่าวว่า “สิ่งที่น่าสนใจคือจีนไม่ได้พัฒนาเฉพาะเทคโนโลยี แต่พัฒนาคนให้ใช้เทคโนโลยีได้จริง ทั้ง AI หุ่นยนต์ และการค้าขายออนไลน์ โดยเฉพาะการเปิดโอกาสให้ผู้สูงอายุได้เรียนรู้อีคอมเมิร์ซด้วย ถือเป็นแนวทางที่ประเทศไทยควรนำมาศึกษา เพราะวันนี้เทคโนโลยีไม่ใช่เรื่องไกลตัว หากเราสามารถนำมาช่วยผู้ประกอบการรายย่อย เกษตรกร และประชาชนในชุมชนให้เข้าถึงตลาดออนไลน์ ก็จะช่วยเพิ่มช่องทางจำหน่ายสินค้า สร้างอาชีพ และเพิ่มรายได้ให้กับประชาชนได้”

 

ทั้งนี้ การศึกษาดูงานดังกล่าวยังเป็นโอกาสในการต่อยอดความร่วมมือด้านการศึกษาและเทคโนโลยีระหว่างไทยกับจีน โดยเฉพาะการพัฒนาบุคลากรด้าน AI การยกระดับอาชีวศึกษา และการส่งเสริมทักษะอีคอมเมิร์ซให้ประชาชนทุกช่วงวัย เพื่อเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันและสร้างโอกาสทางเศรษฐกิจให้กับประเทศไทย