BWG ชูผลตรวจ กรอ.ไม่พบปล่อยน้ำเสีย ร้องสื่อฯ เสนอข้อมูลคลาดเคลื่อน

จากเวทีเสวนา “มีทางออกไหม? ปัญหาน้ำเสีย จังหวัดสระบุรี” เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน 2569 ซึ่งจัดโดยมูลนิธิบูรณะนิเวศ (EARTH) ร่วมกับ DECODE ไทยพีบีเอส ซึ่งบริษัท เบตเตอร์ เวิลด์ กรีน จำกัด (มหาชน) หรือ BWG พบว่า มีสื่อมวลชน นำภาพหลุมฝังกลบเปิดผ้าใบ มีน้ำล้อมรอบ ซึ่ง BWG ระบุว่า ภาพดังกล่าว ถูกดัดแปลง ทำขึ้นมาใหม่ แตกต่างจากภาพจริง และนำเสนอ ซึ่ง BWG ต้องการให้สื่อมวลชน ตรวจสอบ ชี้แจง และแก้ไข เพราะเห็นว่า การนำเสนอข้อมูลบางส่วนอาจขาดบริบททางวิศวกรรม และความรอบด้านในการตรวจสอบข้อเท็จจริง จนส่งผลให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับการดำเนินกิจการของ BWG

ประเด็นหลักที่ BWG ระบุในหนังสือร้องเรียน คือ คำชี้แจงของกรมโรงงานอุตสาหกรรม ที่เกี่ยวกับผลตรวจโรงงานจัดการของเสีย 3 แห่งในจังหวัดสระบุรี ซึ่งมีข้อค้นพบแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ โดยโรงงาน 2 แห่ง ถูกตรวจพบเส้นทางการระบายน้ำออกนอกพื้นที่อย่างชัดเจน จนมีคำสั่งปิดโรงงาน ขณะที่การตรวจสอบของ BWG ไม่พบหลักฐานการระบายน้ำเสียออกสู่แหล่งน้ำสาธารณะ BWG จึงตั้งข้อสังเกตว่า เหตุใดข้อเท็จจริงสำคัญดังกล่าวจึงไม่ได้รับการขยายความอย่างเพียงพอในการดำเนินรายการ ทั้งที่เป็นข้อมูลพื้นฐานต่อการพิจารณาว่า โรงงานใดอาจเกี่ยวข้องกับปัญหาน้ำดำ

BWG ยังมั่นใจว่า การตรวจพบสารบางชนิดในน้ำที่อยู่ภายในบ่อจัดการของโครงการ ไม่ได้หมายความว่า เป็นหลักฐานการระบายน้ำเสียออกสู่สิ่งแวดล้อมโดยอัตโนมัติ เพราะต้องพิจารณาตำแหน่งตรวจวัด และเส้นทางการจัดการน้ำด้วย และที่ผ่านมา BWG ไม่ได้ปฏิเสธคำสั่งของกรมโรงงานฯ ที่ให้แก้ไขระบบจัดการน้ำและหยุดประกอบกิจการบางส่วน ซึ่งอยู่ระหว่างการดำเนินการ แต่ย้ำว่า ข้อบกพร่องภายในโครงการกับการพิสูจน์ว่า มีการปล่อยน้ำเสียสู่แหล่งน้ำสาธารณะ เป็นข้อเท็จจริงคนละประเด็น

BWG ยังย้ำถึงกระบวนการกลั่นกรองข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ ก่อนนำเสนอต่อสาธารณะ โดยตั้งข้อสังเกตต่อการเผยแพร่ข้อมูลระบบบำบัดน้ำเสียที่นำค่า COD จากระบบบำบัดทางเคมีชุดที่ 2 ซึ่งเป็นน้ำระหว่างกระบวนการบำบัด มาเปรียบเทียบกับเกณฑ์น้ำทิ้ง 120 มิลลิกรัมต่อลิตร COD หรือ Chemical Oxygen Demand เป็นค่าที่ใช้ประเมินภาระมลสารในน้ำ โดยการพบค่า COD สูงในน้ำระหว่างบำบัด แสดงถึงภาระที่ระบบต้องจัดการ แต่ไม่สามารถนำไปยืนยันการปล่อยน้ำทิ้งเกินมาตรฐานได้โดยตรง ซึ่งแผนผังที่นำเสนอ ยังแสดงขั้นตอนการบำบัดเพิ่มเติม โดยน้ำที่มีค่า COD สูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดจะถูกส่งเข้าสู่ระบบชีวภาพและระบบ Reverse Osmosis (RO) ก่อนนำน้ำกลับมาใช้ประโยชน์ตามแนวทางที่ปรากฏในแผนผัง บริษัทจึงเห็นว่า การนำตัวเลขดังกล่าวไปเผยแพร่โดยไม่อธิบายให้ครบว่าเป็นน้ำจากขั้นตอนใด อาจทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าเป็นผลตรวจน้ำเสียที่โรงงานปล่อยออกนอกพื้นที่แล้ว จึงตั้งข้อสงสัยถึงมาตรฐานการตรวจสอบข้อมูลก่อนเผยแพร่ข้อมูลทางเทคนิค ที่มีผลต่อความน่าเชื่อถือของบริษัท ได้มีการตรวจสอบความหมายของข้อมูล และเปิดโอกาสให้ผู้เกี่ยวข้องชี้แจงอย่างครบถ้วนแล้วหรือไม่ พร้อมยังทักท้วงการใช้ข้อมูลความจุหลุมฝังกลบจาก EIA ปี 2546 เปรียบเทียบกับปริมาณกากอุตสาหกรรมสะสมในปัจจุบัน โดยเห็นว่า ต้องพิจารณาการเปลี่ยนแปลงโครงการ วิธีจัดการกาก การบดอัด และเอกสารอนุญาตที่มีผลบังคับใช้ล่าสุดประกอบด้วย

BWG ยืนยันว่า ไม่ได้มีเจตนาขัดขวางเสรีภาพสื่อ หรือ ปฏิเสธการตรวจสอบปัญหาสิ่งแวดล้อม แต่สนับสนุนให้หน่วยงานรัฐตรวจสอบแหล่งกำเนิดมลพิษอย่างรอบด้าน โดยใช้ข้อเท็จจริงและหลักฐานทางวิทยาศาสตร์เป็นเครื่องตัดสิน และข้อร้องเรียน ไม่ใช่การเรียกร้องให้สื่อหยุดตรวจสอบ BWG แต่เป็นการเรียกร้องให้การตรวจสอบดำเนินไปอย่างถูกต้อง ครบถ้วน และเป็นธรรม โดยเฉพาะเมื่อข้อมูลที่เผยแพร่ สามารถส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชน ผู้ถือหุ้น ลูกค้า และคู่ค้าของบริษัทมหาชนได้