นักวิชาการ ชี้นวัตกรรมเทคโนโลยีจีนก้าวกระโดด จ่อแซงสหรัฐฯ

รองศาสตราจารย์ ดร.สมภพ มานะรังสรรค์ อธิการบดีสถาบันการจัดการปัญญาภิวัฒน์ กล่าวในบทเสวนาเวทีสาธารณะในหัวข้อ “จีนท่ามกลางการเปลี่ยนแปลงภูมิรัฐศาสตร์การเมืองโลก” ที่สมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทยจัดขึ้น ในโครงการอบรมเชิงปฏิบัติการ “มองจีนยุคใหม่ สิ่งที่สื่อไทยควรรู้” รุ่นที่ 8 โดยสมาคมนักข่าวนักหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย และสถานเอกอัครราชทูตจีนประจำประเทศไทย โดยเห็นว่า การเปลี่ยนแปลงของจีนที่เป็นรูปธรรมสูงสุด คือ เรื่องนวัตกรรมเทคโนโลยี ที่จีนมีพัฒนาการอย่างมาก หากฟังนายสี จิ้นผิง ประธานาธิบดีสาธารณรัฐประชาชนจีน กล่าวมาหลายปี หัวใจสำคัญของหลักเศรษฐศาสตร์การเมืองคือวิถีการผลิต 2 เรื่อง คือ 1. ความสัมพันธ์ทางการผลิต ซึ่งเป็นเรื่องคนกับคน และ 2. พลังการผลิต เป็นเรื่องคนกับเทคโนโลยี ซึ่งผู้นำจีนชูคำนี้บ่อยครั้งมาก และสัมฤทธิผลที่เกิดขึ้นคือ การไล่ตามอเมริกา จนเวลานี้จะนำหน้าแล้ว เป็นก้าวกระโดดครั้งใหญ่ที่เป็นรูปธรรมที่สำคัญ เทคโนโลยีที่จีนนำหน้าระดับโลก เช่น รถไฟความเร็วสูง, เอไอ ซึ่งมีบทบาทมากในขณะนี้ รวมทั้งพลังงานทดแทนต่างๆ เช่น พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม เป็นต้น

รศ.ดร.สมภพ กล่าวว่า การที่จีนให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีที่มีประสิทธิภาพสูง ส่งผลทั้งด้านบวกและด้านลบต่อโลก คือเราได้ใช้เทคโนโลยีต่าง ๆ ฟรี ที่เป็น Open Source ขณะที่ สหรัฐอเมริกา จะเน้นเทคโนโลยีแบบมีค่าใช้จ่าย ต้องจ่ายเงินถึงใช้ได้ แต่ของจีนให้ใช้ฟรีเยอะ หรือเสียเงินน้อยมาก จีนมีโอกาสนำเอาเทคโนโลยีราคาถูกออกสู่โลก แม้คุณภาพอาจจะไม่เท่าของสหรัฐฯ แต่ประเทศที่กำลังพัฒนาหรือด้อยพัฒนาสามารถเข้าถึงเทคโนโลยีเหล่านี้ได้ง่ายขึ้น แม้จะมีข้อระมัดระวังคือเรื่องความปลอดภัย แต่ก็ง่ายต่อการนำมาพัฒนาต่อยอด เมื่อเทียบกับเทคโนโลยีที่ต้องเสียค่าใช้จ่าย ยกตัวอย่างเช่น โอเพ่นเอไอ ของสหรัฐฯ ที่ออกมาระบุว่าเริ่มควบคุมไม่ได้ และจะแฮ็กคอมพิวเตอร์ทุกเครื่อง ทำมนุษย์เสี่ยงสูญพันธุ์ในไม่ช้า ดังนั้น เทคโนโลยีเอไอ ที่เป็นแบบโค้ดปิดถ้าควบคุมไม่ดีอันตรายมากกว่าแบบโค้ดเปิดของจีน ซึ่งอเมริกาไม่กล้าคุมเอไอเหล่านี้ เพราะเศรษฐกิจอเมริกาที่แตกต่างกับจีนคือหากินกับภาคการเงิน ค้าขายหุ้น พันธบัตร ถ้าไปคุมสิ่งเหล่านี้จะกระทบต่อราคาหุ้นไฮเทคมีมูลค่าสูงมาก และการไปแทรกแซงจะทำให้ฟองสบู่แตก แต่เศรษฐกิจจีนเศรษฐกิจที่อิงภาคการผลิตเห็นภาพชัดจับต้องได้ จึงได้รับฉายาว่าโรงงานของโลก จีนเข้มแข็ง 2 เรื่อง 1. เศรษฐกิจที่อิงกับทรัพยากร มีแรร์เอิร์ธมีมากสุดในโลก จีนควบคุมเหมืองทั่วโลกอยู่ต้นน้ำสุด 2. การคุมภาคการผลิตขณะที่สหรัฐคุมภาคบริการและการเงิน ดังนั้น 2 ชาติมหาอำนาจจะปฏิสัมพันธ์ในโลกอย่างไร เป็นเรื่องที่เราต้องวิเคราะห์ต่อไป

รศ.ดร.สมภพ กล่าวทิ้งท้ายว่า ส่วนถ้าจะให้มองจีนยุคใหม่อย่างไรนั้น ตนคิดว่าจีนมีสิ่งเหล่านี้ คือ 1. นวัตกรรม 2. ร่ำรวยรุ่งเรืองร่วมกัน จะต้องไม่สร้างปัญหากระจุกรายได้ในจีน แต่ต้องสร้างผลรวมการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจไปพร้อมกัน ไม่เฉพาะจีนแต่ประชาคมโลกด้วย เป็นความร่วมมือแบบพหุภาคี ไม่ใช่ทวิภาคีแบบที่ชาติมหาอำนาจอันดับหนึ่งของโลกทำอยู่ในขณะนี้ 3. การตระหนักถึงความเหลื่อมล้ำ ซึ่งต้องได้รับการแก้ไข ต้องไม่ใช้อำนาจบาตรใหญ่ตามอำเภอใจเหมือนที่ชาติใหญ่ทำกัน อยากบุกที่ไหนก็บุก 4. ต้องการให้โลกนี้พัฒนาร่วมกัน และมีธรรมาภิบาลโลก เป็นต้น